Službeni glasnik BiH, broj 14/26
Ovaj akt nije unešen na bosanskom jeziku.
Na osnovu člana 2. stav 3. tačaka a., d., f. i g., člana 7. tačke b) i članova 36. i 57. Zakona o Centralnoj banci Bosne i Hercegovine ("Službeni glasnik BiH", br. 1/97, 29/02, 8/03, 13/03, 14/03, 9/05, 76/06 i 32/07), Upravno vijeće Centralne banke Bosne i Hercegovine, na 1. sjednici, održanoj dana 29.01.2026. godine, donosi
ODLUKU
O UTVRĐIVANJU I ODRŽAVANJU OBAVEZNIH REZERVI I UTVRĐIVANJU NAKNADE NA IZNOS REZERVE (NOVELIRANI TEKST)
Član 1.
Ovom odlukom, u skladu s članom 36. Zakona o Centralnoj banci Bosne i Hercegovine, uređuje se način obračunavanja i držanja obaveznih rezervi i utvrđivanje naknade Centralne banke Bosne i Hercegovine (u daljnjem tekstu: Centralna banka) bankama na iznos rezerve.
Član 2.
Banka koja ima dozvolu nadležne agencije za bankarstvo za obavljanje bankarskih poslova dužna je da na računu rezervi kod Centralne banke drži sredstva radi ispunjavanja obavezne rezerve u nivou i na način utvrđen ovom odlukom.
Član 3.
(1) Osnovicu za obračun obavezne rezerve čine depoziti i pozajmljena sredstva, bez obzira na to u kojoj se valuti sredstva izraze. Osnovicu u domaćoj valuti za obračun obavezne rezerve u KM čine depoziti i pozajmljena sredstva u KM. Deviznu osnovicu za obračun obavezne rezerve u EUR čine depoziti i pozajmljena sredstva u KM s valutnom klauzulom i depoziti i pozajmljena sredstva u stranim valutama.
(2) Obavezna rezerva se obračunava prema stanju sredstava iz stava (1) ovog člana, izraženih prema rezidualnom roku dospijeća, na kraju svakog dana kada Centralna banka vrši promjene na računima rezervi (u daljnjem tekstu: radni dan), u toku obračunskog perioda koji prethodi periodu održavanja.
(3) Obračunski period (period obračuna obaveznih rezervi) započinje svakog mjeseca u dane prvog, jedanaestog i dvadeset i prvog, a završava se desetog, dvadesetog i posljednjeg dana u mjesecu.
Član 4.
(1) Banka je obavezna da nakon svakog obračunskog perioda, a najkasnije u roku od tri radna dana po isteku perioda obračuna, dostavi Centralnoj banci izvještaj o stanju depozita i pozajmljenih sredstava izraženih u konvertibilnim markama i u EUR na obrascu "Izvještaj za obračun obavezne rezerve", propisanom ovom odlukom, koji čini njen sastavni dio.
(2) Banka je, pored podataka koje dostavlja na obrascu iz stava (1) ovog člana putem e-maila, Centralnoj banci dužna dostaviti iste podatke u istom roku i u elektronskom obliku na način utvrđen tehničkim uputstvom od strane Centralne banke.
Član 5.
(1) Obavezna rezerva se obračunava kao obavezna rezerva u KM na osnovicu u domaćoj valuti i obavezna rezerva u EUR na deviznu osnovicu.
(2) Stopa obavezne rezerve koju Centralna banka primjenjuje iznosi:
a) 10% na osnovicu u domaćoj valuti s rezidualnim rokom dospijeća do jedne godine,
b) 10% na deviznu osnovicu s rezidualnim rokom dospijeća do jedne godine,
c) 10% na osnovicu u domaćoj valuti s rezidualnim rokom dospijeća preko jedne godine,
d) 10% na deviznu osnovicu s rezidualnom rokom dospijeća preko jedne godine.
Član 6.
Sredstva kojima banka može održavati obavezne rezerve, obračunate u smislu ove odluke, su:
a) za obaveznu rezervu u KM potražni saldo sredstava te banke na računu rezervi u KM kod Centralne banke, na kraju svakog radnog dana u periodu održavanja,
b) za obaveznu rezervu u EUR potražni saldo sredstava te banke na računu rezervi u EUR kod Centralne banke, na kraju svakog radnog dana u periodu održavanja.
Član 7.
(1) Centralna banka obračunava naknadu banci na iznos sredstava koji ta banka drži na računu rezervi u KM u periodu održavanja:
a) na sredstva obavezne rezerve u KM - po stopi od 50 baznih poena,
b) na sredstva iznad obavezne rezerve u KM - po nultoj stopi.
(2) Centralna banka obračunava naknadu banci na iznos sredstava koji ta banka drži na računu rezervi u EUR u periodu održavanja:
a) na sredstva obavezne rezerve u EUR - po stopi od 30 baznih poena,
b) na sredstva iznad obavezne rezerve u EUR - po nultoj stopi.
Član 8.
Centralna banka za iznos naknade iz člana 7. ove odluke vrši promjene stanja na računu rezervi u KM i računu rezervi u EUR banke u roku do pet dana, računajući od posljednjeg dana u mjesecu u kojem se banci tokom perioda održavanja obavezne rezerve obračunavala naknada.
Član 9.
Banka nije ispunila obaveznu rezervu:
a) ukoliko u periodu održavanja obavezne rezerve u KM ne obezbijedi ukupna sredstva na računu rezervi u KM, ili
b) ukoliko u periodu održavanja obavezne rezerve u EUR ne obezbijedi ukupna sredstva na računu rezervi u EUR, ili
c) u cijelosti ako Centralnoj banci blagovremeno ne dostavi pravilno i potpuno popunjen propisani obrazac Izvještaja za obračun obavezne rezerve i podatke u elektronskom obliku, u skladu s članom 4. ove odluke.
Član 10.
(1) Guverner Centralne banke je obavezan najmanje jedanput kvartalno podnositi Upravnom vijeću izvještaj o primjeni ove odluke.
(2) Kada banka ne ispuni obaveznu rezervu, Centralna banka preduzima mjere propisane članom 36. tačkom 5. Zakona o Centralnoj banci Bosne i Hercegovine.
Član 11.
U smislu ove odluke značenje pojedinih pojmova je kako slijedi:
a)
banka - komercijalna banka koja ima dozvolu za rad od Agencije za bankarstvo Federacije Bosne i Hercegovine ili Agencije za bankarstvo Republike Srpske,
b)
račun rezervi u KM - račun kod Centralne banke na kojem banka drži sredstva rezervi u KM radi ispunjenja obavezne rezerve,
c)
račun rezervi u EUR - račun kod Centralne banke na kojem banka drži sredstva rezervi u EUR radi ispunjenja obavezne rezerve,
d)
osnovica za obračun obaveznih rezervi - prosjek depozita banke i pozajmljenih sredstava banke bez obzira na valutu u kojoj su sredstva izražena, prema izvještaju koji banka dostavlja Centralnoj banci na propisanom obrascu u skladu s članom 4. ove odluke, a na koje se obračunava obaveza. Osnovicu za obračun obavezne rezerve čine osnovica u domaćoj valuti, KM i devizna osnovica. Deviznu osnovicu čine osnovica u KM s valutnom klauzulom i osnovica u stranim valutama,
e)
prosječno stanje -
prosjek - zbir knjigovodstvenih stanja depozita i pozajmljenih sredstava prema izvještaju za obračun obavezne rezerve, za svaki radni dan podijeljen s brojem radnih dana u periodu obračuna,
f)
obavezna rezerva u KM banke izračunava se množenjem osnovice za obračun obavezne rezerve u domaćoj valuti s odgovarajućom stopom obavezne rezerve i predstavlja minimalan iznos sredstava koje banka mora kao prosječne dnevne rezerve u periodu održavanja držati na računu rezervi u KM kod Centralne banke,
g)
obavezna rezerva u EUR banke izračunava se množenjem devizne osnovice za obračun obavezne rezerve s odgovarajućom stopom obavezne rezerve i predstavlja minimalan iznos sredstava koje banka mora kao prosječne dnevne rezerve u periodu održavanja držati na računu rezervi u EUR kod Centralne banke,
h)
održavanje obavezne rezerve - držanje propisanog nivoa novčanih depozita na računu rezervi u KM i na računu rezervi u EUR kod Centralne banke, a koji se obračunavaju kao prosječne dnevne rezerve u obračunskom periodu,
i)
ispunjavanje obavezne rezerve - ispunjavanje svih uslova koje je postavila Centralna banka za održavanje obavezne rezerve u pogledu obezbjeđenja zahtijevanog iznosa sredstava rezervi, dostavljanja propisanih izvještaja u propisanim rokovima,
j)
stopa obavezne rezerve - procenat koji se primjenjuje na osnovicu za utvrđivanje iznosa obavezne rezerve,
k)
period obračuna obaveznih rezervi - period održavanja obaveznih rezervi koji prethodi održavanju obaveznih rezervi, za koji se dostavljaju podaci o osnovici za utvrđivanje obavezne rezerve,
l)
period održavanja obavezne rezerve - period u kojem je banka dužna održavati obaveznu rezervu, a koji započinje svakog mjeseca u dane prvog, jedanaestog i dvadeset i prvog, a završava se desetog, dvadesetog i posljednjeg dana u mjesecu,
m)
naknada - kamata koju Centralna banka obračunava na iznos sredstava te banke na računu rezervi u KM i računu rezervi u EUR, kod Centralne banke,
n)
stopa naknade - stopa koja se primjenjuje na obaveznu rezervu, odnosno na iznos sredstava iznad obavezne rezerve,
o)
kaznena kamata za neodržavanje obaveznih rezervi - novčana kazna za banku koja ne održava obavezne rezerve na propisanom nivou,
p)
radni dan - svaki dan kada Centralna banka vrši transakcije na računima rezervi,
r)
ukupna obavezna rezerva u KM banke predstavlja zbir prosječnih dnevnih obaveznih rezervi u KM za radne dane u toku perioda održavanja,
s)
ukupna obavezna rezerva u EUR banke predstavlja zbir prosječnih dnevnih obaveznih rezervi u EUR za radne dane u toku perioda održavanja,
t)
rezidualni rok dospijeća predstavlja preostali rok do dospijeća obaveza, što podrazumijeva da se depoziti i pozajmljena sredstva s ročnošću "do jedne godine" i "preko jedne godine" u "Izvještaj za obračun obavezne rezerve" trebaju evidentirati prema preostalom roku do dospijeća obaveza.
Član 12.
(1) U prelaznom periodu od 1.1.2024. do 31.12.2026. godine (u daljnjem tekstu: prelazni period) banka će obračunatu obaveznu rezervu u EUR održavati držanjem 95% KM protuvrijednosti obračunate obavezne rezerve u EUR na računu rezervi u KM i držanjem 5% obračunate obavezne rezerve u EUR na računu rezervi u EUR.
(2) Centralna banka će tokom prelaznog perioda:
a) na dio sredstava obavezne rezerve u EUR koji banka u skladu sa stavom (1) ovog člana drži na računu rezervi u KM obračunati naknadu po pripadajućoj stopi koja se odnosi na sredstva obavezne rezerve u EUR iz člana 7. stav (2) tačke a) ove odluke, a
b) na sredstva iznad obavezne rezerve na računu rezervi u KM, odnosno na računu rezervi u EUR obračunati naknadu po pripadajućim stopama iz člana 7. stav (1) tačke b) ove odluke, odnosno iz člana 7. stav (2) tačke b) ove odluke.
(3) Tokom prelaznog perioda:
a) obavezna rezerva u EUR banke izračunava se množenjem devizne osnovice za obračun obavezne rezerve s odgovarajućom stopom obavezne rezerve i predstavlja minimalan iznos sredstava koje banka mora kao prosječne dnevne rezerve u periodu održavanja, držati na računu rezervi u EUR i na računu rezervi u KM kod Centralne banke;
b) ukupna obavezna rezerva na računu rezervi u KM banke predstavlja zbir prosječnih dnevnih obaveznih rezervi u KM i dijela prosječnih dnevnih obaveznih rezervi u EUR utvrđenog na način propisan stavom (1) ovog člana za radne dane u toku perioda održavanja;
c) ukupna obavezna rezerva na računu rezervi u EUR banke predstavlja zbir dijela prosječnih dnevnih obaveznih rezervi u EUR utvrđenog na način propisan stavom (1) ovog člana za radne dane u toku perioda održavanja.
Član 13.
Ovlašćuje se guverner Centralne banke da donese propis za primjenu ove odluke.
Član 14.
Danom stupanja na snagu ove odluke prestaje da važi Odluka o utvrđivanju i održavanju obaveznih rezervi i utvrđivanju naknade na iznos rezerve ("Službeni glasnik BiH", br. 70/21, 53/22, 81/22, 43/23, 61/23, 54/24, 77/24, 16/25, 54/25 i 73/25).
Član 15.
(1) Ova odluka stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u "Službenom glasniku BiH".
(2) Ova odluka će se objaviti i u "Službenim novinama Federacije BiH", "Službenom glasniku Republike Srpske" i "Službenom glasniku Brčko distrikta BiH".
